เล่มที่ 38
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 86
252
รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด เวทนาขันธ์ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้ว หรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า เวทนาขันธ์ของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. เวทนาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งกำลังเข้าถึงอรูป ภูมิเคยดับไป แล้ว แต่รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ เวทนาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลัง เข้าถึงปัญจโวการภูมิ ซึ่งกำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิ เคยดับไปแล้ว และรูปขันธ์ก็ย่อมเกิดขึ้น.
(ในอุปปาทวาร ท่านจำแนกขันธยมกส่วนอดีตกับด้วยส่วนปัจจุบันไว้อย่างไร ใน อุปปาทนิโรธวารนี้ พึงจำแนกอย่างนั้น)
253
รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด เวทนาขันธ์ของสัตว์นั้นจักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า เวทนาขันธ์ของสัตว์ใด จักดับไป รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. เวทนาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งกำลังเข้าถึงอรูปภูมิ จักดับไป แต่รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ เวทนาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจ โวการภูมิ ซึ่งกำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิจักดับไป และรูปขันธ์ก็ย่อมเกิดขึ้น.
254
เวทนาขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัญญาขันธ์ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า สัญญาขันธ์ของสัตว์ใด จักดับไป เวทนาขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. สัญญาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งกำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิ จักดับไป แต่เวทนาขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัญญาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่ง กำลังเข้าถึงจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิจักดับไป และเวทนาขันธ์ก็ย่อมเกิดขึ้น.
255
รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด.
256
รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด เวทนาขันธ์ของสัตว์นั้นในภูมินั้น จักดับไปหรือ? รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิ แต่เวทนา ขันธ์ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ รูปขันธ์ย่อมเกิดแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่ง กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และเวทนาขันธ์ก็จักดับไป. หรือว่า เวทนาขันธ์ของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น. เวทนาขันธ์ของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ ซึ่งกำลังเข้าถึง อรูปภูมิจักดับไป แต่รูปขันธ์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ เวทนาขันธ์ของสัตว์ เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ จักดับไป และรูปขันธ์ก็ย่อมเกิดขึ้น.