เล่มที่ 39
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค ๒
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 397
1111
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตแต่มนินทรีย์จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งประกอบด้วยปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต สัมปยุตด้วยปัญญา ในปวัตติกาล หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตปราศจาก ปัญญา ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วย ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
1112
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ
1113
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง ปัญจโวการภูมิ แต่โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อม เกิดขึ้น และโสตินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งมีจักขุที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ หรือว่า โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้น ในภูมินั้น โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่ง กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ โสตินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่