เล่มที่ 39
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค ๒
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 414
1148
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต แต่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้น อยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้น มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา แต่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
1149
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น หรือ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสตินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในปัญจโวการภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิและสัตว์เหล่าใด เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่ หรือว่า โสตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น โสตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ และสัตว์เหล่าใด เข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ที่กำลังจะปรินิพพาน ในปัญจโวการภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ และสัตว์เหล่าใดซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้น อยู่